Yediklerimiz psikolojimizi nasıl etkiliyor? Ruhumuzun, bizi daha mutlu etmek için bazı yiyecekleri istememize yol açan ince işaretler gönderdiğini biliyor muydunuz?
Doğal terapiler konusunda uzman yazar Gudrun Dalla Via ve psikoterapist Donato Santarcangelo, Dharma Yayınları tarafından Türkçe’ye adapte edilen kitabı ‘Psikodiyet’te tam da bu konulara değiniyor. Biz de kitabın içinden ilginç bir bölümü; ‘Ruh için vitaminler’i sizlerle paylaşmak istedik.
A vitamini, retinol
A vitamini eksikliği depresyon, kayıtsızlık ve bitkinlik duygusuna yol açabilir. Dikkat: (beslenme yoluyla ulaşılması mümkün olmayan) aşırısı, uyku hali ve huzursuzluğa neden olabilir. Besin takviyesi kullanılmak isteniyorsa, zehirlenme olaylarını tetiklemeyen ve organizmamız tarafından ihtiyaca göre A vitaminine dönüştürülen betakarotene başvurmak en iyisidir.
Sarı-turuncu renkli sebze ve meyvede, yumurtada, ciğerde, süt ve süt ürünlerinde ve balık yağında bulunur. Betakaroten bakımında zengin bitkisel yiyeceklere yağ eklemek, A vitaminini biyolojik olarak daha da yararlanılabilir kılar.
B1 vitamini, tiyamin
Eksikliği yorgunluk, depresyon, huzursuzluk, uyku bozuklukları, kafa karışıklığı ve davranış bozukluklarına yol açar. B1 vitamini bozan faktörler şunlardır: doğum kontrol hapı, uyku hapları, kükürtlü ilaçlar, kahve, alkol, aşırı şeker kullanımı; ayrıca stres ve enfeksiyon durumları.
Ette, sütte, ekmekte, patateste, baklagillerde, yumurtada, melasta, avokadoda ve yağlı tohumlarda mevcuttur.
B2 vitamini, riboflavin
Anti stres etkisi vardır. Eksikliği davranış problemlerine yol açabilir.
Ciğerde, mayada, yumurtada, balıkta, süt ve süt ürünlerinde, ette ve lahanda bulunur.
B3 vitamini, niyasin
Anti strestir. Eksikliği ağır ruhsal bozukluklara, sinirliliğe, ruh halinde dalgalanmalara, uykusuzluğa, yorgunluğa ve konsantrasyon eksikliğine neden olur.
Tam tahıllarda, özellikle de kabuk kısmında (kepek), hayvan sakatatlarında, bira mayasında, balıkta, baharatlarda, süt ve süt ürünlerinde mevcuttur.
B5 vitamini, pantotenik asit
Yorgunluğa karşı direnci artırır. Eksikliği bitkinlik duygusuna, mide bulantısına ve baş ağrısına yol açabilir.
Bira mayasında, baklagillerde, hayvan sakatatlarında, süt ve süt ürünlerinde, yağlı tohumlarda, lahanada ve acı biberde bulunur.
B6 vitamini, piridoksin
Serotonin, dopamin ve norepinefrin gibi bazı nörotransmitter’ler yalnızca B6 vitamininin varlığında üretilebilirler. Sakinleştirici etkisi olabilir. Eksikliği depresyon ve kafa karşıklıklarına, ayrıca konsantrasyon güçlüğüne neden olabilir.
Radyasyona maruz kalmaya (güneş ışını olsun olmasın) kahveye, nikotine, alkole ve doğum kontrol haplarına duyarlıdır.
Tam tahıllarda, özellikle de filizde; yeşil sebzelerde, hayvan sakatatlarında, baharatlarda, yağlı tohumlarda, balık ve deniz ürünlerinde bulunur.
B8 vitamini, biyotin
Eksikliği depresyona, uykusuzluğa veya tam tersi uyku haline, yorgunluğa ve halüsinasyonlara sebep olabilir.
Çocuklarda sakınılması gereken çiğ yumurta akına karşı duyarlıdır.
Baklagillerde, hayvan sakatatlarında, yumurtada, balıkta ve üzümde bulunur.
B9 vitamini, folik asit
Hafıza için önemlidir. Eksikliği huzursuzluğa, kayıtsızlığa, ruhsal ve bellekle ilgili güçlüklere, uyku bozukluklarına ve otizme kadar varan sonuçlara neden olabilir.
Bira mayasında, baklagillerde, hayvan sakatatlarında, balıkta, tam tahıllarda, yağlı tohumlarda ve yeşil sebzelerde bulunur.
B12 vitamini, kobalamin
Sinir sistemi ve öğrenme için önemli. Eksikliği depresyon ve paranoyaya sürükleyebilir.
Süt ve süt ürünlerinde, balıkta, hayvan sakatatlarında, yumurtada ve bazı yosunlarda bulunur.
B15 vitamini, pangamik asit
Nöroendokrin sistemi güçlendirir. Eksikliği uykusuzluğa ve sinir bozukluklarına yol açabilir.
Tam tahıllarda, yağlı tohumlarda, bira mayasında ve hayvan sakatatlarında bulunur.
Bu arada unutmadan ve C vitaminine geçmeden hatırlatalım; B vitaminleri sinerji içinde etki ederler. Dolayısıyla iyi bir kullanım için hepsi her zaman birlikte bulunmalıdır.
C vitamini, askorbik asit
Nörotransmitter’lerin, özellikle noradrenalin ve adrenalin ve öncülerinin sentezini kolaylaştırır.
Antibiyotik, aspirin, kortizonlu ilaçlar, doğum kontrol hapları ve kortizona duyarlıdır.
Kivi, turunçgiller, kuşburnu, papaya, çilek, dut gibi meyvelerde; yeşil yapraklı tüm sebzelerde bulunur.
D vitamini, kalsiferol
Sinir sisteminin düzenlenmesinde önemlidir. Eksikliği sinirliliğe, uykusuzluğa ve strese karşı direncin azalmasına sebep olabilir.
Balıkta, yumurtada, süt ve süt ürünlerinde ve mantarda bulunur.
E vitamini, tokoferol
Antioksidan özelliği beyni ve hücre çeperlerini korur. Strese karşı direnci iyileştirir.
Işığa, havaya (oksijene), bayat yağlara, doğum kontrol haplarına, nikotine ve demire karşı duyarlıdır.
Buğday filizinde, yağlı tohumlarda ve bunların yağlarında, yumurtada, yeşil sebzelerde ve baklagillerde bulunur.
K vitamini, naftokinon
Kanın pıhtılaşmasının düzenlenmesi için önemlidir.
Işığa, havaya (oksijene) bayat yağlara, radyasyona, antikoagülen ilaçlara, antibiyotik ve aspirine duyarlıdır.
Lahanada, yeşil yapraklı sebzelerde, yosunlarda, süt ve süt ürünlerinde, yumurtada ve hayvan sakatatlarında bulunur.