Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2010 yılı dördüncü çeyrek (ekim-kasım-aralık) ve yılın tümüyle ilgili Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) sonuçlarını dün açıkladı.
İlk hedef yüzde 3.5'ti
Merakla beklenen sonuçlara göre Türkiye ekonomisi, geçen yıl reel olarak yılın tümünde yüzde 8.9, dördüncü çeyrekte ise yüzde 9.2 büyüdü. Bu sonuç, 2010 için açıklanan yüzde 3.5'lik ilk hedefin ve daha sonra çeşitli revizelerle yüzde 6.8'e çekilen son tahminin çok aşıldığını gösteriyor.
Milli gelir 1 trilyon TL'yi geçti
Türkiye milli geliri 2010'da cari fiyatlarla 1 trilyon 105 milyar liraya ya da 735 milyar 828 milyon dolara ulaştı. 1998 fiyatlarıyla ise milli gelir 105 milyar 860 milyon liraya ulaştı. Bu reel milli gelir rakamı aynı zamanda 2008 yılının da aşıldığını gösteriyor. 2008'da bu rakam 101 milyar 922 milyon liraydı. Bu sonuçlar milli gelir açısından kriz öncesi döneme dönüldüğünü gösteriyor.
Kişi başına gelir farklı
Sonuçlara kişi başına milli gelir açısından bakınca, yeniden 10 bin dolar sınırının geçildiği görülüyor. 2010'da kişi başına gelir 10 bin 79 dolar oldu. Bu rakam TL bazında ise 15 bin 138 lira. Ancak, bu sonuçlar kişi başına gelirde 2008'in gerisinde kaldığımızı gösteriyor. 2008'deki rakam 10 bin 438 dolardı.
Avrupa'da birinciyiz
Türkiye, 2010 büyümesiyle Avrupa'nın en hızlı büyüyen ekonomisi oldu. Dünyanın gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri bünyesinde barındıran G-20'nin en hızlı büyüyen üçüncü ekonomisi de Türkiye oldu. Bu kapsamda Çin'in 2009'da yüzde 9.2 olan büyüme oranı geçen yılın tamamında yüzde 10.3'e yükseldi. Arjantin ise 2010 yılının tümünde yüzde 9.2 büyüdü. AB'de geçen yıl ortalama büyüme yüzde 1,8'de kaldı.
Türkiye'nin dinamizmini gösteriyor
Büyüme sonuçlarını değerlendiren Sanayi Bankası Ergün, iç dinamizmin önemine dikkati çekti. Büyümeyle ilgili sonuçlar, hükümet üyelerinde sevinç ve umut oldu:
* Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan: 2011 yılının ilk aylarıyla ilgili ekonomik göstergeler 2011'de de güçlü bir büyüme performansına işaret etmektedir. Türkiye;nin 2011 yılında Avrupa'nın en hızlı büyüyen ekonomisi olması beklenmektedir.
* Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün: Nihayetinde 8,9 gibi 2004'ten sonraki en yüksek büyüme rakamına ulaşmış olduk. Bu Türkiye ekonomisinin gerçekten önemli bir iç dinamizme sahip olduğunu bize gösteriyor.
Bu performansın özel sektörün dinamizminden kaynaklandığını kabul etmemiz lazım.
* Devlet Bakanı Zafer Çağlayan: 2010 yılı büyüme rakamı, Türkiye'nin tüm dünyayı saran küresel krizden ne kadar hızlı çıktığını da göstermektedir. 2010 yılının genelinde yüzde 11,5 artan ihracatımız büyümenin en büyük destekçisi olmuştur.
2011 beklentileri aşar
* İstanbul Ticaret Odası Başkanı Murat Yalçıntaş: Sonuçlar istikrarın sonucu. İnanıyorum ki bu istikrar ortamı sürdükçe, 2023 yılında dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girme hedefimize ulaşacağız. 2011 yılının ilk çeyreğinde de yüksek bir büyüme rakamının sürpriz olmayacağı söylenebilir.
* Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği Genel Başkanı Ömer Cihad Vardan: Türkiye ekonomisi 2010 yılında, tarihinde ilk kez 1 trilyon lirayı geçti. Türkiye 2011'de de 2010'da olduğu gibi beklentilerin üstünde bir büyüme rakamını gerçekleştirebilir.
Büyüme sürmeli
* İstanbul Sanayi Odası Başkanı Tanıl Küçük:Büyümede sağlanan başarı çok sevindirici. Ancak dikkati dağıtmaya ve kırılganlıkları ihmal etmeye yol açmasın. Aslolan, büyümenin 2011 ve sonrasında da, yine yüksek oranlarda ama çok daha sağlam bir zeminde mutlaka devam edebilmesidir.
*Ziraat Bankası Genel Müdürü Can Akın Çağlar: Bunu sürdürülebilir hale getirmek çok önemli. Çünkü ekonomideki en önemli kriterlerden bir tanesi istikrarı sağlayabilmektir.
Harcama yüzde 6.6 özel sektör 'yatırım' dedi
Harcamalar açısından 2010'a bakarsak, vatandaşın toplam harcamalarının yılın tümünde genel büyüme rakamının altında, reel olarak 6.6 arttığını görüyoruz. Devletin nihai tüketim harcamaları ise yüzde 2 yükseldi. Bunun içinde yer alan maaş ödemelerinde ise reel artış yüzde 1.2 kaldı. 2010'un 4'üncü çeyreğinde ise halkın harcamaları yüzde 9, devletin nihai harcamaları yüzde 3.2 arttı.
4'üncü çeyrek canlı
Bunlara karşın yatırım harcamaları (gayri safi sabit sermaye oluşumu) önemli ölçüde arttı. Bu kalemde genel artış yüzde 29.9 olurken, bu kamuda yüzde 15.1 kaldı, özel kesimde ise 33.5'e çıktı. Yılın dördüncü çeyreğinde ise yatırım harcamaları genelde yüzde 42.1, kamuda yüzde 17.1 ve özelde 49.3 arttı.
Paralar giyim ve ulaşıma
Vatandaş 2010'da parasını daha çok giyim, ulaştırma ve mobilyaya harcadı. Geçen yılın tümünde reel artışlar giyimde yüzde 12.3, ulaştırmada yüzde 12.1 ve mobilya-ev aletinde yüzde 11.4 oldu. Yine 2010 harcamalar gıdada yüzde 2, sağlıkta yüzde 8, eğitimde yüzde 0.8 arttı. Eğlencede ise yüzde 1.1 düştü.
Dış ticaret açığı hız kesmiyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayı ve ilk 2 aylık dış ticaret verilerini dün açıkladı. Geçen şubat ayında, bir önceki yılın aynı dönemine göre ihracat yüzde 22.2 artarak 10 milyar 109 milyon dolara, ithalat yüzde 48.7 artarak 17 milyar 516 milyon dolara ve ticaret açığı yüzde 110.9 artarak 7 milyar 407 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 70.2'den yüzde 57.7'ye geriledi.
İthalat 34.4 milyar dolar
İlk 2 ayda ise ihracat yüzde 22.1 artışla 19 milyar 667 milyon dolar, ithalat yüzde 46.6 artışla 34 milyar 417 milyon dolar ve açık yüzde 100.2 artışla 14 milyar 750 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 68.6'dan yüzde 57.1'e indi. Yine şubat ayında, aylık bazda AB'ye yapılan ihracat 4 milyar dolardan 4.9 milyar dolara, ilk 2 ayda da 7.9 milyar dolardan 9.5 milyar dolara çıktı.
