Türkiye'de, benzin fiyatlarının 4 lira 20 kuruşu, motorin fiyatlarının ise 3 lira 60 kuruşu aşmasıyla akaryakıtta akla gelmeyecek kaçakçılık yöntemlerine bir yenisi daha eklendi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) ülke genelinde yaptığı son denetimlerde "motorine gaz yağı" formülünün uygulandığı ortaya çıktı. Motorin piyasada 3 lira 60 kuruşa satılıyor. Gaz yağı ise 2 lira 90 kuruş. Yeni keşfedilen metoda göre akaryakıt kaçakçıları motorine belli oranda gaz yağı katıyor.
Gaz yağı karışan motorin daha düşük maliyetle pompadan satılıyor. Gaz yağı serbest piyasada yasal olarak satıldığından işlem gayet basit olarak uygulanıyor. Sabah Gazetesi'nde yer alan haberi göre bu şekilde kısa ve basit yoldan tatlı kârlar elde ediliyor. Aradaki fiyat farkı doğrudan cebe iniyor. Gaz yağının motorine belli oranda karışması durumunda tüketicinin bunu fark etmeyeceği ancak bu şekilde vergi avantajı sağlandığını ifade eden yetkililer, "Fiyatlar arttıkça bu tarz karışımlar yaparak, kaçakçılık yapılıyor" değerlendirmesinde bulundu.
JET YAKITI DA KULLANILDI
EPDK, geçen ay yaptığı denetimlerde bir akaryakıt şirketinin ÖTV'den muaf tutulan jet yakıtını da depolarda kullandığını tespit etti. Yapılan tespite göre, İzmir'de bir akaryakıt dağıtım şirketi, havalimanında uçaklara satılan ÖTV'den muaf jet yakıtını usulsüz belgelerle satın aldı. Sonra da jet yakıtını bayileri aracılığı ile pompadan sattı. Bu şekilde şirket akaryakıtın litresinde 2.5 liradan fazla para kazandı.
ZEYTİNYAĞI BİLE KULLANILDI
EPDK yetkilileri, akaryakıtta fiyatların oluşuma göre pompaya zeytinyağı ve bitkisel yağların dahi karıştırıldığına şahit olduklarını belirterek, "Fiyat avantajı olan her şey karıştırılmaya başlandı. Bir ara zeytinyağında üretim fazlası nedeniyle fiyatlar düştüğünde, zeytinyağının dahi akaryakıta karıştırıldığına şahit olduk" dedi.
KAPASİTE İHTİYACIN 10 KATI
Son dönemde sıklaşan akaryakıt denetimlerinde özellikle depoya motorin yerine doldurulan 10 numara yağlar yakın mercek altına alındı. EPDK yetkililerinin verdiği bilgiye göre Türkiye'de 270 üzerinde madeni yağ şirketi var. Bu şirketlerin sanayi odalarından aldığı kapasite kullanım miktarı yıllık 4.5 milyon ton. Ancak TÜİK'in resmi verilerine göre, Türkiye'nin yıllık 10 numara yağ ihtiyacı 450 bin ton. Yani kapasitenin 10'da biri.
3 bin ceza askıda
Enerji sektöründe kesilen milyonlarca liralık cezaya rağmen, yaptırımlar yasal eksiklikler nedeniyle istenildiği gibi uygulanamıyor. EPDK yetkilileri, akaryakıt sektöründe bugüne kadar 6 bin civarında ceza kesildiğini belirterek, "Bu cezalardan yaklaşık 3 bin tanesi ceza verilen işletmenin lisansta sahip gözükmemesi veya o lisans iptal edilip yeni lisans alındığı için tahsil edilemedi veya uygulanamadı" bilgisini verdi. Kurum 3 bin dosya üzerine "akaryakıtta cezaların tesise bağlanması ve o tesise ait ceza ödenmeden başkası tarafından kullanılamayacağına" ilişkin için yeni kanun düzenlemesi teklif etti.
