Arkadaşlarınızla olmak yerine alışverişe gidiyorsanız, hiç ihtiyacınız olmayan ürünleri satın alıyorsanız, paranız yokken bile alışveriş yapma isteğinizin önüne geçemiyorsanız, alışveriş bağımlısı olabilirsiniz. Nöroloji uzmanı Dr. Mehmet Yavuz alışveriş bağımlılığının tedavi edilebilir psikolojik bozukluk olduğunu söylüyor. Artık bağımlılık kavramını alkol, sigara, uyuşturucu bağımlılığı gibi maddelerin yanısıra bazı davranışlar için de kullanıyoruz. İş, alışveriş, spor bağımlısı gibi. Peki kimler alışveriş bağımlısıdır ve alışveriş bağımlılığı kişide ne tür sorunlara yol açar? Nöroloji uzmanı Dr. Mehmet Yavuz konuyla ilgili açıklamalarda bulundu.

Alışveriş bağımlısı kimdir?

"Bütçemizin elverdiği ölçüde giyim, eşya, yiyecek gibi ihtiyaçlarımızı karşılamak için yaptığımız alışveriş, üzüntü, sıkıntı, yalnızlık gibi duyguların giderilmesi için yapılıyorsa ve bu olumsuz duyguları gidermek için her seferinde alışverişe başvuruluyorsa bağımlılık söz konusu demektir. En önemli göstergesi kişinin ihtiyacı olmadığı ürünleri kendine engel olamayarak alışveriş yapmaya devam etmesidir."

Ne sorunlar doğurur?

"Alışveriş bağımlılığı; diğer bağımlılıklarda olduğu gibi, sorunu yaşayan kişiye ve yakınlarına ekonomik ve psikolojik açıdan çok zor zamanlar yaşatabilecek önemli bir sorundur. Markaların pazarlama stratejileri ve medyanın reklam sektörünce kullanımı geliştikçe alışveriş bağımlılarının sayısı da artmaktadır. Her şey mutlu mesut giderken asıl problemler, ihtiyaçlar ve kazancımız arasındaki dengenin bozulduğu zamanlarda ortaya çıkar. Harcamalarımızı kontrol edemediğimizde, yakın çevremizden satın aldıklarımızı, harcama miktarımızı saklamaya başladığımızda ve kredi kartları borçlarını ödeyemediğimizde tehlike sinyalleri çalmaktadır. Alışveriş için yapılan harcamalar yüzünden aile ve çevre ile sorunlar yaşanmaya başlar."

Nedeni nedir?

Aslında tüm bağımlılıkların ortak bir paydası vardır. Bağımlı kişiler maddeleri, duygusal boşluklarını doldurma biçimi ve yüzleşmekte zorluk çektikleri yanlarından gizlenecek bir perde gibi kullanırlar. Alışveriş bağımlılığında da kişiler satın alma davranışıyla bu duyguları yaratırlar. Alışveriş bağımlısı çoğunlukla rastgele alışveriş yapar. Alışveriş sırasında kişi mutlu, güçlü, yeterli ve rahatlamış hissetse de, sonrasında yoğun olarak suçluluk ve kendine kızgınlık duyar. Kendine verilen sözler kısa sürede bozulur ve döngü kendini daha da borçlandırarak sürdürür.

SADECE KADINLARDA MI GÖRÜLÜR?

Alışveriş bağımlılığı kadınlarda daha sık görülmekle birlikte erkeklerde de yaşanmaktadır. Nedeni tam olarak bilinmiyor. Ancak araştırmalar bu kişilerin genellikle benlik değerlerinin düşük olduğunu gösteriyor; bu nedenle giyim ve mücevher en çok satın alınan şeyler olup, bunlar dış dünya tarafından en çok dikkat çeken objelerdir. Bayanlar daha çok giysi, parfüm ve mücevher, erkekler ise elektronik, otomobil ya da hırdavat satın alırlar” Alışveriş bağımlılığının tedavi edilmesi bağımlılığın temel ilkeleri, alışveriş bağımlılığı tedavisi için de geçerlidir. Olayın farkında olmak, karar vermek, eyleme geçmek gerekiyor. Alışveriş bağımlılığından kurtulmak için psikolojik destek, bireysel ve gurup tedavi, aile ve arkadaş desteği önemlidir.

Alınabilecek kişisel önlemler şunlardır:

Böyle bir bağımlılığınız olduğunu düşünüyorsanız daha çok nakit para ile alışveriş yapmaya yönelin, böylelikle ödeyemeyeceğinizin üzerinde harcamazsınız.

Bir alışveriş listesi yapın ve o listedekiler dışında birsey almamaya özen gösterin.

tAlışverişe yalnız çıkmamaya özen gösterin. Yanınızda sizi frenleyecek birilerinin olması önemli.

Kendinizi kötü hissetiğiniz anlarda rahatlamak için yürüyüşe çıkın veya egzersiz yapın.

Alışverişle ilgili alışkanlıklarınızı değiştirip sadece ihtiyacınız olan şeyleri alıp ihtiyacı olmayan şeyleri almamak üzerine çalışma yapabilirsiniz.