Anne olmak için illa ki, vücudumuzda meydana gelecek bir takım bozulmaları kabul edeceğiz anlamına gelmiyor. Yani hem anne olabilir hem de güzel görünen bir fiziğe sahip olabilirsiniz. Etrafınızdaki bunu başarmış annelere bakacak olursanız bu hiç de imkansız değil. Yeni anneleri en çok üzen sorunların başında gelen varislerden nasıl korunulacağını Yeditepe Ünv. Hastanesi'nden Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Mehmet Ümit Ergenoğlu anlattı.
Hamilelikte varis nasıl gelişir?
3 ŞEKİLDE GELİŞİR
Hamilelikte, varis gelişimi 3 farklı şekilde olmaktadır.
1) Hormonların (özellikle progesteron), damar düz kasları üzerinde genişletici etkileri sonucu
2) Özellikle, hamileliğin son dönemlerinde, anne rahminin bacaktan gelen toplardamarlar üzerine baskısı ve bu baskı sonucu ortaya çıkan basınç artışının toplardamarlar üzerindeki olumsuz etkisi
3) Hamilelik döneminde artan kan miktarının, bacaklarda toplanması.
Hamileliğin hangi döneminde varisler artar?
Hamilelik döneminde ortaya çıkan varisler, genellikle vücut anatomisinin özelliğinden dolayı sol bacakta daha sık görülür. Hamilelerde, varisin en şiddetli olduğu dönem hamileliğin 37-40 haftaları arasındadır. Hamilelik sonrası 6 haftalık dönemde, varis gelişmiş toplardamarların hemen hemen tamamı hamilelik öncesi dönemdeki ölçülerine döner.
Hamilelikte varisin belirtileri nelerdir?
Genellikle varislerden pek yakınma olmamakla birlikte; bacaklarda ağırlaşma, özellikle dinlenme döneminde ortaya çıkan bacak krampları, varisli toplardamar çevresinde kaşıntı ya da en sık karşılaşılan yanma hissi olabilir. Yakınmalar, hamileliğin son dönemlerinde özellikle uzun süre ayak ta duranlarda, giderek artar.
Hamilelik sırasında oluşan varisler kalıcı mıdır?
Hamilelik sırasında ortaya çıkan varislerin yaklaşık %85'i, hamilelik sonrası 3 ay içinde ortadan kalkar. Yaklaşık %15'i ise kalıcı olur.
Hamilelik sırasında varis tedavisini öneriyor musunuz?
Hamilelik sırasında, anne ve bebeğe zarar verebilme potansiyeli nedeniyle sadece "hamilelere özel varis çorabı" tedavisini önerilir. Diğer tedaviler, özellikle ilaç ya da skleroterapi, tedavi amaçlı yüksek riskli oldukları için hamilelik ve süt verme dönemi içerisinde kullanılmamalıdır. Ancak ilk 3 aydan sonra bazı çalışmalarda ağızdan ilaç kullanımına izin verilebileceği belirtilmektedir.
Hamilelikte, genellikle varis ameliyatı yapılmaz. Ancak, çok ileri derecede genişlemiş, ağrılı ve kanamaya aday olan damarlarda seyrekte olsa cerrahi işlem uygulanabilir.
KORUNUN
Hamilelikte varislerden nasıl korunabiliriz?
Özellikle düzenli yapılan sabah ve akşam yürüyüşleri, yüzme, bisiklet gibi bacak baldır kaslarının aktif olarak kullanıldığı sporları yapmak hamilelikte ortaya çıkan varisin gelişimini azaltır.
Hamilelik öncesi ve hamilelik döneminde aşırı kilo alınmamalıdır.
Uzun süre oturmak ve ayakta sabit durmaktan kaçınılmalıdır.
Soğuk su uygulaması toplardamarların büzüşmesine ve kanın kalbe dönmesini kolaylaştırıcı bir faktör iken, sıcak su banyosu ya da hamam/sauna tersi yönde damar genişletici bir durumdur.
Bol ve rahat giysiler giyilmeli.
Yüksek topuklu ayakkabı giyilmemeli.
Yukarı kaldırın
Yatış pozisyonu iyi ayarlanmalı. Hamileler sol yan üzerine yatıp sırtı arkadan yastık ile desteklemelidir.
Her fırsatta bacaklar yukarı kaldırılmalı, özellikle dinlenirken ya da yatarken birer yastık ile yükseltilmeli.
Oturur pozisyonda ' iken bacak - bacak üstüne atılmalı ve bağdaş kurup oturulmamalı.
Sigara içimine son verilmelidir; sigara oluşturduğu serbest radikaller ile damar duvarı üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olup, varis oluşumuna zemin oluşturacaktır.
Tuz, su ve ödem artışına sebep olacağı için azaltılmalıdır.
