Kadınlarda, 30′lu yaşlardan sonra üretkenlik gücünde bir azalma görülmeye başlanır. 35 yaş civarındaki veya daha yaşlı bir kadının gebe kalması, genç bir kadının gebe kalmasından daha zordur. Bu üretkenlik gücündeki azalmanın nedeninin, kadının yumurtlama sıklığındaki değişikliklerden kaynaklandığı veya endometriosis denilen, rahim (uterus) iç duvarını örten hücrelerin benzerlerinin, yumurta kanallarında da bulunmasından ve bunun döllenmeyi engellediği düşünülmektedir. Eğer 35 yaş üzerinde bir kadın gebe kalmaya karar verir ve 6 ay da gebe kalamaz ise, bir Kadın-Doğum uzmanına başvurmalıdır.Her ne kadar üretkenlikte bir azalmadan söz edilse de, 35 yaşlarından sonraki gebeliklerde ikiz veya çoğul gebelikler daha olasıdır.Her kadının, gebe kalmaya karar verdiğinde, bir Kadın- Doğum uzmanına danışması ve üreme organları açısından muayeneden geçmesi tavsiye edilmektedir. Bu gebelik öncesi kontrollerin, aileye gebelik için en uygun koşulları hazırlayacağı düşünülmektedir. Özellikle süregelen bazı sağlık problemleri, örneğin diabet (şeker hastalığı), hipertansiyon (yüksek tansiyon) olan kadınlarda bu gebelik öncesi kontroller çok önemlidir. Bu tip hastalıklarda, özellikle 30-40 yaş arasında, daha sık görülmektedir ve anne ile bebek sağlığını ciddi olarak tehlikeye sokabilmektedir. Bu tip hastalarda uygulanacak yakın tıbbi takip ve kontroller ile risk düşürülmekte, ve bir çok hastada da sağlıklı doğum mümkün olmaktadır. Gerek yüksek tansiyon gerekse de şeker hastalığı, ilk kez gebelik sırasında da ortaya çıkabilir ve bu olasılık 30′lu yaşlardan sonra daha sık görülmektedir. 20′li yaşlardaki olasılık 30′lu yaşlarda 2 katına, 40′lı yaşlar da ise 3 katına çıkmaktadır. Bu bilgiler, ileriki yaşlarda gebe kalan ve kalacak olan kadınların devamlı doktor kontrolunda olmalarını gerektirir. Erken tanı yöntemleri ile bu hastalıklar, gebeye bir zarar vermeden teşhis edilebilir ve tedavi edilmeye çalışılır.
Doğumsal Anormallikler
İnsana ait genetik bilgilerin taşındığı kromozomlar, anneden ve babadan gelen, kromozom yarımlarının birleşmesi ile oluşur. Kromozomlara ait oluşacak anormallikler, bazı hastalıklara neden olurlar veya düşüklere neden olurlar. Her yaşta bu kromozom anormallikleri olabilirse de yaş ilerledikçe görülme sıklığı artar. Bu hastalıklardan en sık rastlananı DOWN sendromudur. Bazı fiziksel ve zeka anormallikleri ile kendini gösterir. Bir kromozom fazlalığı vardır. 25 yaşında 1/1250 oranında görülürken, 30 yaşında 1/952, 35 yaşında 1/378, 40 yaşında 1/106, 45 yaşında ise her 30 doğumda bir görülür. Bu tür anormallikler bazı test yöntemleri ile saptanabilmektedir. Bu testler ile ilgili bilgiler sitemizde bulunmaktadır. Bir çok Kadın-Doğum uzmanı, 35 yaş üzeri gebelere bu testleri önerir. Bu testler son adet tarihinden itibaren 10-15′. haftalarda anormallik olup olmadığını gösterebilmektedir. Bu testlerin istendiği her 100 kadından 95′i, sağlıklı bir bebeğe sahip oldukları yanıtını alacaklardır.
Düşükler
Düşükler, gebeliğin ilk 3 aylık döneminde bütün gebelerde görülebilir. Ancak yaşlandıkça, bunun olasılığı belirgin bir şekilde artar. 20′li yaşlarda %12-15 olan düşük sıklığı, yaş ilerledikçe artar. 40 yaşlarına gelindiğinde %25′e kadar yükselir.
Gebelikteki Sorunlar
Daha önce de anlatılan, hipertansiyon ve diyabet görülme olasılıklarından başka, plasenta (bebek kordonunun anne rahimine yapıştığı organ, halk arasında “son” denir, doğumda en son çıkar) problemleri, 35 yaş üzerinde daha sık görülür. Gebelik sırasında kanama olmasına neden olur. Plasenta previa denilen durumda, plasenta, bebeğin doğumda çıkış için kullanacağı, uterus (rahim) çıkışını örter. Doğum sırasında bebek çıkmak için plasentayı yapıştığı yerden zorla çıkartacağından, çok ciddi kanamalara neden olabilir. Bu durum muayenelerde önceden anlaşılır ve sezeryan operasyonları ile sorunsuz olarak geçilir. 35-40 yaşlarında ki gebelerin bebeklerinin, doğum tartılarının, 20′li yaşlarda doğum yapanlardan daha az olabileceği bildirilmiştir. Yapılan klinik çalışmalar, ilk bebeğini 30 yaş ve yukarısında doğuran annelerin bebeklerinin:
Doğum tartılarının 2.5 kg.’dan düşük olabilme
Premature (37 haftadan önce doğum) doğum
riskinin arttığını göstermişlerdir. Bu çalışmalar riskin orta derecede olduğunu ve yaşlanma ile gittikçe arttığını ortaya koymuştur. Sigaranın da ciddi bir faktör olduğu bilinmektedir. İsveç’te yapılan bir çalışma, 30-34 yaşları arasında ki gebelerin bebeklerinde, 20 yaşlarınındaki gebelere oranla, 1.2-1.4 kat daha fazla
düşük kilolu
erken doğum
ve rahim içi gelişme geriliği
saptanmıştır.
Doğum aşamasında da, 30 yaş üzeri gebeliklerde sorunlar daha artmaktadır. Sezaryan ile doğum bu grup gebede daha fazladır.
Şu hiç unutulmamalıdır. 35 yaş üzerinde bazı riskler ortaya çıksa da bu riskler orta derecede risklerdir. Çoğunluk, sağlıklı bir gebelik ile sağlıklı bebekler dünyaya getirir.
Riskler Nasıl Azaltılır?
Günümüzde 30′lu 40′lı yaşlarında gebe kalmak isteyen kadınlarımız, genelde mükemmel bir sağlık yapısına sahiptirler. Tabiidir ki, yaş ilerledikçe bazı riskler artmaktadır. Bazı basit tedbirler de size yardımcı olacaktır.
Bir Kadın-Doğum uzmanın kontrolüne girmek yapılacak ilk iştir. Gebelik öncesi kontrol ve gebelik takibi en önemli adımdır.
Günde 400 mikrogram FOLİK asit (bir tür B vitaminidir ve tüm multi-vitamin preparatlarında bol bol vardır) gebelik öncesi ve sonrasında da alınız.
Gebelik öncesi ideal kilo ve fiziksel duruma sahip olun (doktorunuz sizi bu konuda bilgilendirecektir).
Değişik besin maddeleri yiyin ve tüm besin ihtiyaçlarınızı karşılayın.
Gebelikte asla sigara içmeyiniz.
Doktorunuza sormadan asla ilaç kullanmayınız.
