Ünite 1-çağdaş Bilgi Sistemi Ve Dijital Işletmeler
Bu mesajı bildir Alıntı ile cevapla ÜNİTE 1-ÇAĞDAŞ BİLGİ SİSTEMİ VE DİJİTAL İŞLETMELER
İşletme koşullarının değişiminde dünyada meydana gelen dört önemli değişim etkili olmuştur.Birinci değişim etkin bir biçimde ortaya çıkan KÜRESEL EKONOMİ,ikinci değişim ENDÜSTRİ EKONOMİSİ VE TOPLUMUNDAN BİLGİ TOPLUMUNA GEÇİŞ üçüncü değişim İŞLETMELERİN ÖRGÜN YAPISINDA VE YÖNETİM ŞEKLİNDEKİ değişim,ve son değişimde DİJİTAL İŞLETMELERİN ortaya çıkışıdır.
Bilgiyle sözü edilen ,verinin işlenerek karar verici için anlamlı ve kullanışlı hale gelmesidir.Veri ise işletme içinde oluşan olayları temsil eden belirli bir işe yarayan yada yaramayan ham gerçekler görüntüler seslerdir.Daha basit tanımla veri bilginin işlenmemiş hali yani ham halidir.İyi bilgi ; konuyla ilişkili ,doğru,zamanında ,tam,kolaylıkla erişebilir ve doğru biçimde olmalıdır.
Sistem girdiler alıp çıktılar oluşturan ,organize bir dönüşüm süreciyle ortak bir amaca yönelik beraber çalışan ve birbirleriyle ilişkili elemanların oluşturduğu gruptur.Sistemin elemanları girfi,süreç,çıktı,geribesleme ve denetimdir.
Bilgi sistemi,veri kaynaklarını girdi olarak alıp süreçten geçiren ve çıktı olarak bilgi ürünlerini ortaya çıkaran bir sistemdir.Bilgi sisteminin elemanları; yazılım,donanım,insan,şebeke ve veridir. Kayıt işleme ve kayıt saklamayla başlayan bilgi sistemlerinin rolü daha sonra sırasıyla;yönetim bilgi sistemi ,karar destek sistemleri,üst yönetim bilgi sistemi,yapay zeka,uzman sistemler,stratejik bilgi sistemleri ,internet,İntranet,extranet olarak günümüze kadar gelmiştir.
Bilgi sistemleri işlem ve yönetim destek sistemleri olarak 2 grupta sınıflandırılır.İşlem destek sistemleri ise kayıt işleme sistemleri,süreç kontrol sistemleri ve ofis otomasyon sistemleri olmak üzere 3 e ayrılır.Yönetim destek sistemleri ise yönetim bilgi sistemi,karar destek sistemleri ve üst yönetim bilgi sistemleri olarak 3 e ayrılır.
Bilgi sistemi yaklaşımları genel olarak teknik ve davranışsal olarak 2 ye ayrılmasına rağmen ,her ikisinin dengeli karışımı olan sosyoteknik yaklaşım bilgi sistemlerinin içeriğine en uygun olanıdır.
Bilgi sistemleri işletmelerde muhasebe,finansman,pazarlama yada insan kaynakları kadar önemli ana işlev alanlarından biri olmuştur.İşletme etkinliği çalışanların verimliliği ve morali,müşteri hizmetlerinin ve memnuniyetlerinin sağlanmasında bilgi sistemlerinin büyük katkısı bulunmaktadır.
Ayrıca yöneticilerin etkin ve doğru karar vermelerine hem yardımcı olmakta hemde bilgi desteğinde bulunmaktadır ve işletmeye küresel pazarda stratejik avantaj sağlayan rekabete dayalı ürün ve hizmetlerin üretilmesinde bilgi sistemi önemli bir parçadır.
İşletmeler bilgi teknolojisini kullanırken rekabetçi,etkili ve aynı zamanda dijital girişimciliğe olanak tanımalıdır.Küreselleşmeye bağlı olarak işletmelerin birçok yerde ofisleri bulunmaktadır.Bu ofislerin denetlenememesi ve iletişim bozukluğu işletmenin işleyişini negatif yönde etkilemektedir.
İşletmelerin kuracağı bilgi mimarisi ve alt yapısı öyle olmalı ki işletme amaçları desteklenirken aynı zamanda değişen iş ve teknolojik koşullar göz önünde bulundurulmalıdır.
ÜNİTE 2-İŞLETME BİLGİ SİSTEMLERİ
Başlıca çağdaş bilgi sistemi yaklaşımları şunlardır: Teknik yaklaşım Davranışsal yaklaşım Sosyoteknik yaklaşım
Bilgi sistemlerinde teknik yaklaşım ,bilgi sistemlerinin incelenmesinde bu sistemlerin fiziksel teknoloji ve biçimsel yetenekleri kadar ,matematik temelli normatif modellerin önemi vurgulanmaktadır.
İlgi sistemleri alanının önemli bir kısmı,bilgi sistemlerinin uzun dönemli olarak sürdürülmesi ve geliştirilmesinde baş gösteren davranışsal konularla ilgilenmektedir.Stratejik işletme birleşmeleri tasarım uygulama ve yönetim gibi bu konular teknik yaklaşımda yer alan modellerle anlamlı bir şekilde incelenemez.
Sosyoteknik yaklaşım bakış açısı bilgi sistemlerine sadece teknik açıdan bakma yanılgısından kaçınmaya yardım eder.Teknik ve davanışsal unsurları birlikte ele alır.
Sorumluluk düzeylerine göre bilgi sistemleri şunlardır;
İşlem düzeyli sistemler Bilgi düzeyli sistemler Yönetim düzeyli sistemler Stratejik düzeyli sistemler
İŞLEM DÜZEYLİ SİSTEMLER;işlem düzeyinde faaliyet gösteren yöneticilere,satışlar,alacaklar,ücretler,kredi kartları ve malzeme alımları gibi örgütün temel faaliyet ve işlemlerini yürütmede yardımcı olur.
BİLGİ DÜZEYLİ SİSTEMLERİN; temel amacı işletmede yapılacak işleri ortaya çıkartmak ve onları organize etmek ,işletmeye yeni bilgi akışını sağlamak ve belge ve bilgi akışının saplanmasında ve kontrolünde örgüte yardımcı olmaktadır.
YÖNETİM DÜZEYLİ SİSTEMLER;orta düzey yöneticilerin izleme kontrol karar alma ve idari faaliyetlerine yardımcı olmak amacıyla tasarlanmaktadır.
STRATEJİK DÜZEYLİ SİSTEMLER; hem örgüt içinde hem örgütün dış çevresindeki stratejik konular ve uzun dönemli politikalarıyla ilgili olarak üst yönetime bilgi sunan ve onları yönlendiren sistemlerdir.
Temel bilgi sistemleri veri işleme sistemleri ,ofis otomasyon sistemleri ,karar destek sistemleri ,yönetim bilgi sistemleri üst yönetim bilgi sistemleridir . Temel işletme bilgi sistemleri işletmenin yönetiminden sorumlu karar vericilere ve işletmeyle ilgili taraflara gerekli olan işletme içi ve işletme dışı bilgileri sağlamaya yönelik bilgi üreten sistemlerin oluşturduğu bir bütündür.
Ünite-3 Işletme Yönetimi,işletme Stratejileri Ve Bilgi Sistemi
POSTMODERNİZM Modernizmin uzantısı olan postmodernizm,çağımızda bilgisayarlaşmış bilginin üretiminin temel gücü durumuna gelmesinde önemli bir paya sahiptir.Mimarlık,edebiyat gibi pek çok kültürel alanda olduğu kadar yönetim alanındada etkileri yadsınamayan
postmodernizm,düzensiz,karmaşık,değişken ve belirsiz olan organizasyonları ve çevrelerini gerçeğin ta kendisi olarak görmektedir.
SANAL ORGANİZASYONLAR Profesyonel çalışanların kendi kendilerini yönetme eğilimleri ,karar verme sorumluluğunun merkezden uzaklaştırılması ,organizasyon yapılarını yalın hale getirmekle birlikte insanları varlıkları ve fikirleri birleştirmek için ağları kullanan sanal organizasyonlar gibi değişik yapıda organizasyonların ortaya çıkmasına neden olmuştur.Bir sanal organizasyon yönetiminin bilgi altyapısını oluşturmak için sistemdeki her bir parçanın bütünleştirilmesi gerekir.
BİLGİ SİSTEMLERİNİN YÖNETSEL KARAR ALMADA İŞLETMELERİN ROLÜ
İşletmelerin bu değişim süreci içerisinde bilgi teknolojileri ve buna paralel olarak gelişme gösteren bilgi sistemlerine ağırlık vermesi gerekmektedir.
Bilgi sistemlerinin denetime ve koordinasyona yardımcı olduğu düşünüldüğünde,yöneticilerin işletme içerisindeki rolleri üzerinde değişmeler yaratığı bir geçektir.Yöneticilerin özellikle karar vermesini kolaylaştırmakta ve destek olmaktadır.İşletme içerisinde alınan karar türlerini YAPILANDIIRLMIŞ ,YARI YAPILANDIRILMIŞ, ve YAPILANDIRILMAMIŞ kararlar olarak sınıflandırabiliriz.
BİLGİ SİSTEMLERİNİN STRATEJİK ÖNEMİ
Bilgi sistemleri özellikle uzun vadede başarılı olma ve organizasyonun yaşamını devam ettirebilmesi için önemli role sahiptir.Rekabette önderlik etmeyi sağlayan güçlü araçları olan bu sistemler,stratejik bilgi sistemleri olarak adlandırılır.
KÜRESEL İŞLETME STRATEJİLERİ İLE BİLGİ SİSTEMLERİNİN YAPILANIŞI ARASINDAKİ İLİŞKİ İşletmelerde farklı strateji düzeylerinde işleyen birkaç sistem bulunmaktadır. Bunlar;iş düzeyi ,işletme düzeyi ve sektör düzeyidir..
Bilginin serbestçe ulusal ve uluslar arası pazarlarda akabilmesi,ev sahibi ülke ile dünya çevresinde yer alan diğer ülkelerdeki birimleri birbirine bağlayan sistemlere sahip olma gerekliliği küreselleşme eğiliminden kaynaklanmaktadır.
Ünite 4 Dijital Girişimler
DİJİTAL KAVRAMI
Fransızca dijital sözcüğünün karşılığı olarak dilimize geçen dijital sözcüğünün Türkçe karşılığı sayısaldır.Redhouse dijital terimini on esaslı sayı sistemine ait olarak tanımlamıştır.Dijitallik,on esaslı sayı sistemine ait sayıların makine diline çevrilerek,bilgisayar ve elektronik ortamda işlerin yürütülmesi ve kullanılması olarak tanımlanmıştır.
DİJİTAL ŞİRKETLER
Endüstri toplumunda ortaya çıkan yeni koşullar,1990 ların ortalarından günümüze işletmelerde bilgi teknolojisinin yoğun bir şekilde kullanılma gereksinimini ,şirketlerin önemli bir bölümünün bilgi sistemlerini yeniden tasarlayarak teknolojiyle bütünleşmelerini zorunlu kılmıştır.Dijital şirket ,işletmetmenin bütün müşterileri satıcıları ve çalışanlarıyla olan önemli ilişkilerini baştan aşağı dijital ortamda sağlayan ,şirket varlıklarını dijital yöntem ve aracılığıyla yöneten bir örgüttür.
ELEKTRONİK İŞLETME( e-işletme)
Dünyadaki teknoloji ve ticaret alanındaki değişimler,işletmelerin hem içinde hem dışında yeni bir işletme modeli yaratmalarına neden olmuştur.Bu modele elektronik işletme (e-işletme) denilmektedir.Bu değişim altında yatan teknoloji ve internettir.İnternet çok sayıda işletmeyi tek bir ağ üzerinde bütünleştirerek çok geniş elektronik pazarları yaratmıştır.
ELEKTRONİK TİCARET(e-ticaret)
e ticaret ; bireyler ve kurumların ;açık ağ ortamında (internet) yada sınırlı sayıda kullanıcı tarafından ulaşılabilen kapalı ağ ortamlarında yazı,ses ve görüntü şeklindeki sayısal bilgilerin işlenmesi ,iletilmesi ve saklanması temeline dayanan bir değer yaratmayı amaçlayan ticari işlemlerin tümünü ifade etmektedir.
ELEKTRONİK DEVLET (e-devlet)
Elektronik devlet (e-devlet) temel olarak kamunun hizmet verdiği alanlarda bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanılması yoluyla daha şeffaf ,vatandaşa daha yakın daha ucuz ve daha iyi çalışan bir idari yapıdır.
Dijital girişim modellerinin uygulanması geleneksel iş yapma yöntemlerine göre bazı sakıncalarına karşı mukayese edilemeyecek kadar ciddi fırsatlar vardır.Bunlar; İşlem maliyetlerinde parasal tasarruflar Mal ve hizmetlerin tesliminde zaman tasarrufu Satın alma sistemlerini birleştirme Sipariş işlemlerinde ve bürokraside azalama Müşteriler ve ortaklar arasında yakınlaşma Büyük ve küçük tedarikçiler Stok ve envanter sistemlerine etkisi
Dijital girişimlerin sağladığı kolaylıklar nedeniyle hızla büyümekte, bu hızlı büyüme ve gelişme sonucunda bazı sorunların ortaya çıkmasıda kaçınılmaz olmaktadır.Halen işletmeler arası ticarette yaşanan sorunları şöyle sıralayabiliriz: İnternet eşitsizliği Güvenlik sorunları Yasal sorunlar Elektrolik sözleşmelerle ilgili sorunlar Şifreleme sorunu Dil sorunları
ÜNİTE 5 Bilgi Teknolojileri ve Politikası
Bilgi Teknolojileri ve Politikası
Bilgi teknolojisinin önemini açıklayabilmek
• Günümüzde bilgi, kişilerin, kuruluşların ve ülkelerin en önemli kaynağı haline gelmiştir. Ülkeler gelişmişlik düzeylerine göre sınıflandırıldıklarında temelde bilgi üretmeleri ve tüketmeleri göz önüne alınmaktadır. Bilgiyi sağlıklı bir şekilde saklamak, işlemek ve zamanında kullanıcılara sunmak ülkelerin en önemli itici gücü olmaktadır. Bilgiden bilgi türetilmesi olağanüstü katma değer yaratan bir kaynaktır.
Bilgi teknolojisi ürünlerinden biri olan bilgisayarın yapısını açıklayabilmek
• Bilgi teknolojileri kullanılmaya başladığı ilk tarihten günümüze kadar pek çok değişikliğe ve yeniliğe uğramıştır. Karşımıza en çok çıkan bilgi teknolojisi ürünü bilgisayarlardır. Bilgisayarlar iki temel bileşenden olşurlar. Donanım ve Yazılım.
• Donanım kendi içinde üç ana bölümden oluşur. Girdi birimleri, merkezi işlem birimi ve çıktı birimleri. - YBS’ne bilgi girişleri girdi birimleri ile olur. Bilgiler en kolay olarak ekranlardan hemen girilebilir. Tüm YBS’de bu girdi birimlerinin hepsi olacak demek değildir. YBS’nin yaptığı işlemlere göre kullandıkları girdi birimleri de farklılık gösterebilir.
- Merkezi işlem biriminde ise girilen bilgiler üzerinde işlem yapılır, bilgisayar donanım parçaları denetlenir. işlenecek bilgiler ise iç bellekte saklanır.- işlem sonunda elde edilen sonuçlar çıktı birimleri ile dış ortama aktarılır. Girdi birimlerin pek çoğu aynı zamanda çıktı birimi olarak da kullanılabilir.
Bilgisayarları sınıflandırabilmek
• Bilgisayarlar büyüklülerine ve istemci-sunucu olmalarına göre farklı sınıflandırılabilirler. Ana sistem ve kişisel bilgisayarlar büyüklüklerine göre sınıflandırılır. istemci ve sunucu yapısı ise günümüzde çok yaygın olarak kullanılan bir bilgisayar türüdür.
Bilgisayarların birbirleri ile nasıl bağlandıklarını açıklayabilmek
• Bilgisayarlar arası bilgi transferi bilgisayar ağları yardımı ile olur. Bilgisayar ağları topolojik özelliklerine ve coğrafi konumlarına göre farklı yapılarda olabilirler. Topolojik olarak doğrusal yapı, halka yapı ve yıldız yapı vardır. Coğrafi konumlara göre ise yerel alan ağı ve geniş alan ağı mevcuttur.
Bilgi teknolojisi olarak tele konferans ve video konferansı tanımlayabilmek
• Bilgi teknolojileri sadece bilgisayarlardan ibaret değildir. Tele konferans ve video konferanslarda bilgi teknolojisi ürünleridir. Ayrıca CD ve DVD sunucularda ayrı bilgi teknolojisi hizmeti sunarlar.
işletmelerin, kurumların bilgi politikalarını saptayabilmek
• YBS kullanan işletmeler, tasarımından uygulamaya, uygulamadan geribildirime kadar tüm süreçte YBS tarafından kendilerine sunulan bilgi her zaman işletmelerin en önemli kaynağı olmaktadır. Bilgi politikası olarak;
- bilginin ne olacağının saptanması,
- bilginin nasıl, nereden ve kimler tarafından girileceği,
- girilen bilginin depolanması, sınıflandırılmasının nasıl olacağı,
- sınıflandırılan bilgilerin amaçlar çerçevesinde işlenmesi, özetlenmesi,
- çıktıların ne zaman, nasıl ve kimlere ulaşacağının saptanması,
- elde edilen çıktıların değerlendirilmesi, geribildirim alınması,
- geribildirim çerçevesinde YBS’nin yeniden değerlendirilmesi.
ÜNİTE 6 Telekomünikasyon ve Ağlar /ÖZET
Telekomünikasyon ve Ağlar
Telekomünikasyon devriminin ne olduğunu ve günlük yaşantınıza etkilerini açıklayabilmek
• insanlar var oldukları zamanın başlangıcından beri birbirleriyle haberleşme ihtiyacı hissetmişlerdir
• Telgrafın, telefonun, ve daha sonra da telsiz iletişiminin keşfedilmesi, insanlar arasındaki haberleşmenin gelişmesinde büyük katkılar sağlamıştır.
• Radyo ve televizyon yayıncılığıyla başlayan iletişim teknolojileri, bu noktada telekomünikasyon adını alarak uydu hizmetlerine, cep telefonu (GSM) hizmetlerine ve bilgisayarlar arasındaki bilgilerin anında transfer edilebilmesi için bilgisayar ağı hizmetlerine dönüşmüştür.
• Telekomünikasyon iş yaşamında çok önemli bir yere gelmiştir; bu gelişme artan bir biçimde devam etmekte, yöneticileri telekomünikasyon ile ilgili birtakım temel kavramları bilmeye zorlamaktadır.
• Günümüzde yöneticiler, alternatif iletişim teknolojilerinin kapasitelerini, maliyetlerini ve kârlılık oranları ile bunların işletmelerin kârlılığına etkilerini bilme ihtiyacını duymaktadırlar.
• Dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi ülkemizde de telekomünikasyon hizmetleri bir tekel olarak verilmeye başlanmış, rekabetin hizmet kalitesini artıracağı düşünülerek yakın zamanlarda telekomünikasyon hizmeti veren kuruluşlar özelleştirilmeye başlanmıştır.
Telekomünikasyon kavramını betimleyebilmek
• Telekomünikasyon sözcük anlamı olarak; ses, metin, görüntü ya da hareketli görüntü gibi verilerin bir kanal üzerinden göreceli olarak uzun mesafelere iletilmesidir
• Telekomünikasyon sistemi içerisinde iletilmek istenen sinyaller temel olarak iki türlüdür: analog ve dijital.
• Modem, bilgisayarların telefon hatları ile veri iletmek için kullandıkları ve dijital-analog, analog-dijital dönüşüm yapan cihazdır.
• Bilginin sistemde bulunan bir aygıttan diğerine iletilirken geçtiği ortamlar; çift büklümlü kablolar, koaksiyel kablolar fiber optik kablolar, uydular ya da kablosuz iletişim ortamları gibi çok çeşitli olabilir.
Telekomünikasyon sisteminin bileşenlerini sıralayabilmek
• Telekomünikasyon sisteminin bileşenleri şu şekilde
sıralanabilir;
• bilgisayarlar
• bilgisayar ağı donanımları
• iletişim kanalları
• iletim işlemcileri
• telekomünikasyon yazılımları
Telekomünikasyon sisteminin fonksiyonlarını belirleyebilmek
Bir telekomünikasyon sistemi:
• Bilgiyi iletir.
• Gönderici ve alıcı arasında bir arayüz oluşturur.
• Bilginin en verimli en kısa yoldan hatasız olarak iletilmesini sağlar.
• Doğru bilginin doğru alıcıya iletilmesini sağlar.
• Bilgi üzerinde oluşabilecek hataların kontrol edilmesini ve gerekli ise düzeltilmesini sağlar.
• Bilginin iletim hızını ve biçimini düzenler ve
• Bilginin düzenli bir şekilde taşınmasını sağlar.
Telekomünikasyon fonksiyonlarını açıklayabilmek
• işletmelerin telekomünikasyon hizmetlerini kullanma biçimleri aşağıdaki gibi sıralanabilir;
