Kadın ve erkeğe uygulanan yöntemleri öğrenmek sizi maddi ve manevi zarardan da korur...
Eğer çocuğunuz olmuyorsa sebebin yüzde 40-45’inin erkekten kaynaklandığını bildiğimiz için önce erkeğin incelenmesi adettendir. Çünkü erkeğin incelenmesi bir sperm sayımıyla yapılabilir ve çok kolaydır.
ŞEKİL BOZUKLUĞU
Sperm 3 ile 7 günlük cinsel perhizden sonra görülmeli ve mutlaka bu konuda uzman, gelişmiş bir laboratuvarda yapılmalıdır. Spermin en az 20 milyon/ cc olması, ikinci saatteki hareketin yüzde 40'ın üzerinde olması ve kruger dediğimiz yönteme göre saptanmış şekil bozukluğunun da yüzde 96'nın altında olması daha doğrusu normal formların en az yüzde 4 olması gereklidir.
Son yıllarda bu şekil bozukluklarına çok önem veriyoruz ve dolayısıyla bunun değerlendirilmesinin ancak uzman sayıcılar tarafından yapılmasını öneriyoruz. Bütün tüp bebek merkezlerinde uzman sayıcılar bulunmaktadır. Tek bir sperm sayımıyla da her şeyin kötü olduğunu söyleyemeyiz. Kişinin ideal olarak belirli aralıklarla 3 kez sperm sayımı yaptırması ve bunun ortalamasının yukarıda belirttiğim sayıların altında olması gereklidir ki sperm olumsuz diyelim.
SAYILARIN ÖNEMİ
Sperm zayıfsa erkeğin kanında FSH, LH, E2, Prolaktin, TSH ve serbest testesteron hormonlarına bakılır. Anormallikler ilaçla tedavi edilir. Ayrıca testise ultrason yapılır. Testisi saran damarların, özellikle toplardamarların çok geniş ve varisli olması durumunda (varikosel ) spermin üretileceği yerin harareti artacağı ve yüksek ısıda sperm öldürülebileceği için bazen ameliyat çözümü spermi iyileştirebilmektedir.
Ne var ki, varikosel ameliyatı çok seçilmiş kişilerde yapılmalıdır önümüze gelen her sperm zayıflığında bu yapılmamalıdır işe yaramaz. Erkeğin sperminin 10 ile 20 milyonun altında olması durumunda sperm yıkama yöntemiyle konsantre edilir. Sayının 10 milyonun altında olması tüp bebek için uygundur, 5 milyonun altında durumunda ise mikroenjeksiyon yöntemle tüp bebek yapılması başarıyı artırır. SPERMİ AZALTAN ETKENLER
Erkekte sigara içimi, alkol, çok sıcakta çalışma, çok dar çamaşır ve blujeanler spermin üretimine zarar verir. Spermi zayıf olanlarn bu noktalara çok dikkat etmeli. Erkeğin çocukken veya daha sonra geçirmiş olduğu kabakulak gibi hastalıklar veya testislerin aldığı şiddetli darbelerle oluşan kanamalar da bazen sperm sayımının çok ciddi şekilde düşmesine yol açabilir.
Spermin zayıf olmasının en büyük nedenlerinden bir tanesi de erkeklerin yumurtalarının kasıklarında kalması ve aşağı torbaya inmemesidir. Pek çok yeni doğan erkekte testislerin kasıklarda olduğunu biliyoruz. Bu durumun çocuk doktorlarınca çok yakın takibi ve yumurtalar kasıkta kalırsa en geç 2 yaşına kadar ameliyatla aşağıya indirilmesi şarttır. Aksi halde bütün sperm ana hücreleri vücut hararetinde uzun süre kalarak ölebilir.
KADIN İÇİN İNCELENMESİ ZAMAN ALIR
Kadınların gebe kalabilmesi için yeterli sperm kadar rahim ağzının spermlere uygun olması, rahmin içinde ciddi anomalilerin olmaması gerekir. Hiç olmazsa bir kanalın açık olması ve görevini yapıyor olması, yumurtalıklarında her ay yumurtlama olması ve karın içinde birtakım yapışıklıkların olmaması gibi bir sürü koşul gereklidir. Dolayısıyla kadının incelenmesi çok zaman alır.
KADININ DA SPERM SAYIMI VARDIR
Kadınların yumurtalıklarının etkin olup olmadığını anlamak için âdetin üçüncü günüde FSH, LH, E2 hormonlarına ve yine gebeliğe etkili olabilecek prolaktin ve TSH hormonlarına bakılır. Bunları çözerken FSH önemlidir. FSH kadının ''sperm sayımı diye adlandırılır'' normalde 10'dan daha düşük olması gerekir, 10- 15 arası gebelik şansında zayıflama 15'in üzerinde de çok ciddi zayıflama olur. 40 yaş üzerindeki kadınlarda FSH'nin değerlendirmesi çok önemlidir ve FSH düzeyine göre tedaviye hız verilir.
Kadın hormonları normal çıkarsa, kadının genel fiziki muayenesi ve vajinal muayenesi normalse, erkeğin de spermi iyi ise çok araştırmaya gerek olmadan yumurtlamayı biraz takviye ederek tedaviye başlanabilir. Kadının yumurtasının 1'den çok yapılması için her ay 5 gün ilaç verilir ve bunlarla ultrason takibi ile yumurtlama izlenir, cinsel ilişki günleri saptanır, tedavi 3-4 ay sürer.
YUMURTLAMA SORUNU VARSA
Kadında yumurtlama sorunu varsa yine aynı tedavi uygulanır. Yumurtlama sorununa yol açan en özel hastalıklardan biri polikistik yumurtalıktır. Kadının kanındaki LH hormonu FSH hormonundan daha yüksektir ve bunun doğurduğu yumurtlama engellemesi vardır.
Bu kişilerin yumurtalıklarında yumurtlamamış bir sürü yumurtanın birikmesi ile özel görünüm mevcuttur. Polikistik demek; bir sürü büyümemiş yumurtanın izlenmesi demektir. Bazılarına haplarla yumurtlama tedavisi yapılır, başarılı olunamazsa iğnelere geçilir, bazen laparoskopi ameliyatıyla yumurtlama gerçekleştirilmeye çalışılır yine de başarılı olunmazsa tüp bebek tedavisine geçilir.
SEBEBi BiLiNMEYEN KISIRLIK
SORU: 6 yıllık evliyim bizim bütün testlerimiz yapıldı ve hepsi normal çıktı. Doktorlar psikolojik nedenlerle çocuğun olmadığını söylüyor ama ben her adet görüşte depresyona giriyorum çok üzülüyorum. Kısırlık sebebim de belli olmadığı için tedavi de olamıyorum. Bana nasıl yardımcı olabilirsiniz? Sayın okuyucumuzun sorununa sebebi bilinmeyen kısırlık diyoruz. Yani bütün yapılan testler normal ama bir sebep bulunamamış.
Bu durumda yapılacak olan şey tabiatın sizi gebe bırakmak için yaptığı şeyleri bizim şartları daha da olumlu hale getirerek taklit etmemizdir. Yani her kadın çocuk sahibi olmak için ayda bir kez yumurtlar biz kadına ilaçlar vererek bu yumurtayı ikiye, üçe çıkarırız, erkeğin spermi normal bile olsa bunları daha yoğunlaştırıp canlılarını ayıklayıp bunları kadına enjekte ederiz.
Normal ilişkide spermler vajinaya boşalıp da yumurtalık kanalına gidene kadar yolda sayı ve hareket kaybeder dolayısıyla biz bu yoğunlaştırdığımız spermi ince bir kateter yardımıyla rahmin içine sokup, yumurtalık kanalının ağzına kadar getirip oradan veririz ki hemen kanala girsin ve yumurtayı dölleyebilsin. Bu tarz yardımlarla sebebi bilinmeyen kısırlık olgularının büyük bir çoğunluğu gebe kalabilir.
Buna rağmen gebe kalamayanlarda da tüp bebek son derece başarılı bir yöntemdir ve son olarak bu da denenmelidir. Yani kesinlikle psikolojik sözü yüzünden tedavi olmamazlık yapmayın ve tüp bebek merkezlerine başvurup tüp bebek öncesi tedavilerinize başlayın.
Sorun ve sorularınız için bize ulaşın
Tüp bebekle ilgili merak ettiğiniz her türlü soru ve sorun için bize saglik@bugun.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz. Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Teksen ÇAMLIBEL
